انسانها بر دو دستهاند: زن و مرد، دختر و پسر، زن و مرد…
نه تنها انسانها، حیوانات هم دو نوع اند…
قطُّ وقطة (گربه)، أسدٌ ولبؤة (شیر) …
در زبان عربی نیز کلمات این گونه است مذکر و مؤنث دارد…
خالد – أحمد – أبی (پدرم) – أخی (برادرم)- معلم – قطة (گربه) – أسد (شیر)
همه این اسمها مذکر هستند، فقط به این دلیل که نشان دهنده مذکر هستند.
سلمی – عبیر – أمی (مادرم) – أختی (خواهرم) – معلمة (معلم) – قطٌّة (گربه) – لبؤة (شیر)
در مورد این اسمها، آنها مؤنث هستند، زیرا آنها مؤنث را نشان میدهند.
آیا دقت کردهاید که کلمات قبلی به معنای واقعی مؤنث و مذکر است؟ حتماً متوجه شدید…
مذکر واقعی چیزی است که نشان دهنده یک موجود مرد زنده است، اعم از انسان و حیوان…
مانند: رجل (مرد)، ولد (پسر)، طفل (بچه) وأسد (شیر)
و مؤنث واقعی آن چیزی است که نشان دهنده یک موجود زن زنده است که به دنیا میآورد یا تخم میگذارد از انسان یا حیوان…
مانند: امرأة (زن)، بنت (دختر)، طفلة (بچه) ولبؤة (شیر)
خوب، در مورد کلمات زیر چطور:
کتاب – شمس (آفتاب) – طاولة (میز) – قلم (مداد)
این کلمات به موجودات زنده اشاره نمیکنند، بلکه به جمادات اشاره دارند و این بدان معناست که زنانگی یا مردانگی در آنها استعاری است و واقعی نیست…
پس مذکر در زبان عربی:
واقعی یا مجازی
و همچنین مؤنث:
واقعی یا مجازی
ما می دانیم که مؤنث و مذکر واقعی چیست…
اکنون سؤال این است که …
چگونه بین مؤنث مجازی و مذکر مجازی تمایز قائل شویم؟
ساده است…
اول: اصل در کلمات مذکر بودن آنهاست و مذکر در زبان عربی مذکر بدون دلیل است…
مانند:
کتاب – قلم (مداد) – یوم (روز) – أسبوع (هفته) – قمر (ماه)
کلمه «کتاب» مذکر است و نمیدانیم چرا، یعنی در زبان اینگونه آمده است…
برخی از کلمات مؤنث هستند، مانند:
شمس (آفتاب) – دار (خانه) – غرفة (اتاق) – کأس (فنجان)
آیا نشانههایی برای مؤنث و مذکر وجود دارد؟
مذکر هیچ نشانهای ندارد چون اصل در کلمات است.
معلّم – حصان (اسب) – صفّ (کلاس) – بیت (خانه)
اما برای مؤنث سه نشانه وجود دارد…
تاء متصل: شناخته شده ترین نشانه مؤنث است، مانند:
شجرة (درخت) – سیارة (ماشین) – فرقة (گروه) – غرفة (اتاق)
و از طریق آن میتوانیم اکثر کلمات و صفتها را از مذکر به مؤنث تبدیل کنیم…
- معلم — معلمة (معلم)
- طبیب — طبیبة (پزشک)
- کبیر — کبیرة (بزرگ)
الف مقصور: در بعضی اسماء و صفات آمده است مانند:
سلمی – کبری – ذکری
الف ممدود: در بعضی از اسمها و صفتها نیز آمده است، مانند:
صحراء (کویر) – سماء (آسمان) – بیضاء (سفید) – سمراء (سبزه)
